Panik Atak

95

Panik bozukluk kısaca sıkıntının, korkunun ya da kaygının ataklar halinde ve çoğunlukla beklenmedik biçimde gelmesi olarak tanımlanabilir. Hepimizde zaman zaman sıkıntı atakları olur ancak buradaki fark belirgindir: Kişi sonunun geldiğini düşünür ve tabloya ölüm ya da çıldırma korkusu eşlik eder.

Yukarıdaki korkulara ek olarak şimdi sayacağım fiziksel ve psikolojik belirtilerden 4 tanesi varsa tanıyı kendinize koyabilirsiniz:

Kalp çarpıntısı, terleme, nefes alamama ya da solunum güçlüğü, titreme, sarsılma, göğüs ağrısı, iç sıkıntısı, bulantı, karın ağrısı, baş dönmesi – sersemlik, düşecek gibi ya da bayılacak gibi olma, gerçek dışılık duygusu, benliğinden ayrılacak gibi olma, kontrolü kaybetme hissi, çıldıracak gibi olma, ölüm korkusu, uyuşma – karıncalanma, üşüme, ürperme, ateş basması.

Genelde kişi sonunun geldiğini düşünerek ilk acil servise gider, bir süre sonra yalnız kalamama ve dışarı çıkma korkusu olaya eklenebilir. Kişi tedirgindir, atak geçirme korkusuyla birçok şeyden kaçınmaya başlar, panik atağın geldiği yerlerden uzak durma, uçağa binememe, su, xanax taşıma, yalnız kalamama gibi belirtiler yaşanır.

Panik atak, panik bozukluk farkı nedir?

Panik atak tek bir atağı ifade eder, panik bozukluk ise bu atakların sık sık gelmesi ya da sürekli olarak “atak gelecek” korkusu ile yaşananları ifade eder. Tek bir panik atak tiroid hastalıklarında, kalp hastalıklarında, fobi karşılaşmalarında ve bazı ilaçlara bağlı ortaya çıkabilir.

Panik atak tedavisi ilaç mı, Psikoterapi mi? Kesin ve kalıcı tedavisi var mı?

Panikle mücadelede yaygın yaklaşım maalesef yalnızca ilaç yaklaşımıdır. Doğrudur ilaç faydalıdır ama farkındalık olmadan ilaç hem kısıtlı hem de geçici fayda sağlar.

Öncelikle paniğin felsefesini anlamak gerekir. Söylemek istediğim “panik aslında bir sonuçtur.” Hayatta bir şeyleri ters yaptığınızın bir göstergesidir. Ya bir şeyleri abarttınız örneğin çok verici karşı odaklı koşturan bir yapınız var ya da fazlaca maddi, fiziksel ve manevi yük taşıyorsunuz. Aslında panik bir anlamda sizi taşıdığınız fazlaca yüklerden korumak için size gelir. Düşünün yoruldunuz kalbiniz çarpıyor, aslında kalbinin söylemek istediği “kendini çok yoruyorsun yeter” diyor. Yani size dostça şeyler söylüyor, siz ise gidip acilde sustur şu kalbi doktor diyorsunuz, aslında yapmamız gereken kalbimizin sesini dinlemek.

Evet, bunun dışında paniğin oluşunun analizi, kötü nefesin katkıları gibi konuları danışanlarımızla paylaşıyoruz. Doğru nefes alabilme tekniklerini öğretiyoruz. Panik atak sırasında yapılması gerekenleri bilmek kişiye güven ve rahatlık sağlıyor. Ancak ben her panik ataklıya psikoterapi öneriyorum. Psikoterapide panik bozukluğu ortaya çıkaran kişilik özellikleri (verici olmak, karşı odaklı olmak gibi), yaşamın yoğunluğunu fiziksel ve manevi yükleri azaltma yollarını ve yaşamla ilgili diğer farkındalıkları öğretmek kişide kesin ve kalıcı olarak panik atağın iyileşmesine yardımcı olur.

Tabi ki uygun vakalarda ilaç tedavisiyle panik atağı geçici bir biçimde tedavi ediyoruz. Örneğin yarın çok önemli bir iş toplantınız var ya da 15 gün sonra askere gidiyorsunuz ilaçtan faydalanmak akılcı.

Benim bilgi ve deneyimlerime göre panik doğru yönetildiğinde üstesinden gelinebilecek abartılı bir beden savunması.

Dr. M. Levent Soylu